301 ve 302 Yönlendirme Farkı ve Doğru Kullanımı

Bir sayfanın URL'sini değiştirdiğinizde, eski adrese gelen ziyaretçiler ve botlar "sayfa bulunamadı" hatasıyla mı karşılaşmalı, yoksa doğrudan yeni adrese mi yönlendirilmeli? Cevap neredeyse her zaman ikincisidir — ve bunun standart yolu 301 yönlendirmedir. Ancak 301'in yanında bir de 302 yönlendirme vardır ve ikisini birbirinin yerine kullanmak, SEO açısından ciddi sonuçlar doğurabilir.

Bu yazıda 301 ve 302 yönlendirme arasındaki farkı, link gücünün nasıl aktarıldığını, hangi durumda hangisini kullanmanız gerektiğini ve Apache ile Nginx sunucularında yönlendirmenin nasıl yapılandırılacağını örneklerle anlatıyoruz.

Kısa tanım: Yönlendirme (redirect), bir URL'ye gelen ziyaretçiyi ve arama motoru botunu otomatik olarak başka bir URL'ye yönlendiren sunucu talimatıdır. 301 yönlendirme bu değişikliğin kalıcı olduğunu, 302 yönlendirme ise geçici olduğunu bildirir — ve arama motorları bu iki durumu farklı biçimde işler.

301 Yönlendirme Nedir?

301 yönlendirme, bir URL'nin kalıcı olarak başka bir URL'ye taşındığını hem tarayıcılara hem arama motorlarına bildiren bir HTTP durum kodudur (HTTP 301 "Moved Permanently"). Bir 301 yönlendirme uyguladığınızda Google'a şu mesajı vermiş olursunuz: "Bu sayfa artık burada değil, kalıcı olarak şu adrese taşındı; eski adresi unutup indeksini yeni adrese aktar."

301 yönlendirme en sık şu durumlarda kullanılır:

• Bir sayfanın URL yapısı kalıcı olarak değiştiğinde (ör. /urunler/urun-1 yerine daha SEO dostu bir URL yapısına geçiş),
• Site taşındığında (ör. eski-domain.com üzerinden yeni-domain.com'a geçiş),
• HTTP'den HTTPS'e geçişte,
• www'lu ve www'suz sürümlerden birini standart hâle getirirken,
• Bir ürün veya sayfa kalıcı olarak kaldırılıp yerine benzer bir sayfa konduğunda.

302 Yönlendirme Nedir ve 301'den Farkı Ne?

302 yönlendirme (HTTP 302 "Found" / geçici yönlendirme), bir URL'nin şimdilik başka bir adrese yönlendirildiğini, ancak orijinal URL'nin gelecekte tekrar kullanılacağını bildirir. Arama motorları 302 aldığında genellikle orijinal URL'yi indekste tutmaya devam eder, çünkü değişikliğin geçici olduğunu varsayar.

Tipik 302 kullanım senaryoları:

• Bir e-ticaret sitesinde stokta geçici olarak olmayan bir ürünün, kısa süreliğine benzer bir ürüne yönlendirilmesi,
• A/B test sırasında kullanıcıların geçici olarak alternatif bir sayfa sürümüne gönderilmesi,
• Bakım çalışması sırasında geçici bir bilgilendirme sayfasına yönlendirme,
• Konuma veya cihaza göre geçici, dinamik yönlendirmeler.

Dikkat: Google, son yıllarda 301 ve 302'yi indeksleme açısından eskisi kadar keskin ayırmadığını, sinyalin bağlama göre değerlendirildiğini belirtiyor. Yine de niyetinizi doğru yansıtmak (kalıcıysa 301, geçiciyse 302) hâlâ en güvenli ve öngörülebilir yaklaşımdır.

307 ve 308 Yönlendirme Nedir?

301 ve 302 dışında, HTTP/1.1 standardının getirdiği iki yönlendirme türü daha vardır: 307 (Geçici Yönlendirme) ve 308 (Kalıcı Yönlendirme). Bunlar sırasıyla 302 ve 301'in modern eşdeğerleridir; tek fark, isteğin yöntemini (GET, POST gibi) kesin biçimde korumalarıdır.

• 307, 302 gibi geçicidir ama tarayıcının orijinal HTTP metodunu (ör. bir form gönderiminde POST) değiştirmeden korumasını garanti eder.
• 308, 301 gibi kalıcıdır ve aynı şekilde HTTP metodunu korur.

Pratikte SEO açısından 301/308 ve 302/307 çiftleri birbirine çok yakın davranır. Çoğu klasik web sitesi için 301 ve 302 hâlâ en yaygın ve en geniş uyumluluğa sahip seçimdir; ancak API tabanlı sistemlerde, form işlemlerinde veya modern web çatıları (framework) ve CDN yapılandırmalarında (ör. Next.js, Vercel, Cloudflare) 307/308 kodlarıyla sıkça karşılaşabilirsiniz. Hangi kodu kullandığınızdan bağımsız olarak temel kural aynı kalır: kalıcıysa 301/308, geçiciyse 302/307.

Link Gücü (Otorite) Aktarımı Nasıl Çalışır?

Bir sayfa zamanla backlink kazanır — bu bağlantılar sayfaya bir tür otorite ya da güven değeri taşır. Sayfanın URL'sini değiştirdiğinizde, bu biriken değerin kaybolmaması için doğru yönlendirme türünü kullanmanız kritik önem taşır.

301 yönlendirme ile bu otorite değerinin büyük bölümü yeni URL'ye aktarılır (Google, günümüzde bu aktarımın neredeyse kayıpsız olduğunu belirtiyor, ancak "neredeyse" ifadesini önemsemekte fayda var — bazı sinyallerin yeniden değerlendirilmesi zaman alabilir). 302 yönlendirmede ise Google, değişikliği geçici kabul ettiği için otorite aktarımını genellikle yapmaz veya sınırlı tutar; çünkü orijinal URL'nin "asıl" adres olmaya devam edeceğini varsayar.

Bu yüzden kalıcı bir değişiklikte yanlışlıkla 302 kullanmak, yıllar içinde kazanılmış backlink değerinin büyük kısmının yeni sayfaya taşınmamasına yol açabilir — SaaS platformları, e-ticaret siteleri ve kurumsal siteler taşınırken en sık yaşanan görünürlük kayıplarından biri budur.

Hangi Durumda 301, Hangi Durumda 302 Kullanılır?

Basit bir karar kuralı: Değişiklik kalıcıysa 301, geçiciyse 302. Kararsız kaldığınız durumlarda kendinize şunu sorun: "Bu eski URL'ye altı ay sonra geri dönecek miyim?" Cevabınız hayırsa 301, evetse 302 kullanın.

Pratik örnekler:

1. 1Ürün sayfası URL'sini SEO dostu hâle getirdiniz → 301 (kalıcı yapı değişikliği).
2. 2Sezonluk bir kampanya sayfasını bir ay sonra kaldıracaksınız → 302 (geçici).
3. 3Şirketiniz yeniden markalaştı, domain değişti → 301 (kalıcı taşınma).
4. 4Sunucu bakımı sırasında ana sayfayı geçici bir bilgilendirme sayfasına yönlendiriyorsunuz → 302 (geçici, birkaç saat/gün sürecek).
5. 5Bir kategori sayfasını kalıcı olarak kaldırıp benzer bir kategoriyle birleştirdiniz → 301 (kalıcı birleştirme).

Apache'de Yönlendirme Nasıl Yapılır?

Apache sunucularda yönlendirmeler genellikle .htaccess dosyası üzerinden mod_rewrite veya Redirect direktifleriyle yapılır:

# Tekil sayfa için 301 yönlendirme
Redirect 301 /eski-sayfa-url /yeni-sayfa-url

# mod_rewrite ile 301 yönlendirme (daha esnek, parametre destekli)
RewriteEngine On
RewriteRule ^eski-kategori/?$ /yeni-kategori/ [R=301,L]

# www'suz adresi www'lu adrese 301 ile yönlendirme
RewriteCond %{HTTP_HOST} ^ornek-site\.com\.tr [NC]
RewriteRule ^(.*)$ https://www.ornek-site.com.tr/$1 [R=301,L]

# HTTP'den HTTPS'e 301 yönlendirme
RewriteCond %{HTTPS} off
RewriteRule ^(.*)$ https://%{HTTP_HOST}%{REQUEST_URI} [R=301,L]

# Geçici (302) yönlendirme örneği
Redirect 302 /kampanya/yaz-indirimi /kampanya/guncel-firsatlar

.htaccess dosyasını sitenizin kök dizinine yükledikten sonra, değişikliklerin canlıya yansıması genellikle anında olur. Dosyada küçük bir sözdizimi hatası tüm siteyi erişilemez hâle getirebileceğinden, değişiklik sonrası mutlaka siteyi test edin.

Nginx'te Yönlendirme Nasıl Yapılır?

Nginx kullanan sunucularda yönlendirmeler server bloğu içinde return veya rewrite direktifleriyle tanımlanır:

# Tekil sayfa için 301 yönlendirme
location = /eski-sayfa-url {
    return 301 /yeni-sayfa-url;
}

# Kategori değişikliği için 301 yönlendirme
location /eski-kategori/ {
    return 301 /yeni-kategori/;
}

# www'suz adresi www'lu adrese 301 ile yönlendirme
server {
    listen 80;
    server_name ornek-site.com.tr;
    return 301 https://www.ornek-site.com.tr$request_uri;
}

# HTTP'den HTTPS'e 301 yönlendirme
server {
    listen 80;
    server_name www.ornek-site.com.tr;
    return 301 https://www.ornek-site.com.tr$request_uri;
}

# Geçici (302) yönlendirme örneği
location = /kampanya/yaz-indirimi {
    return 302 /kampanya/guncel-firsatlar;
}

Nginx yapılandırma dosyasında yapılan değişikliklerin etkili olması için genellikle yapılandırmanın test edilip ardından servisin yeniden yüklenmesi gerekir; bu işlemi sunucu yöneticinizle veya hosting sağlayıcınızla koordineli yapın.

Zincirleme Yönlendirme (Redirect Chain) Sorunu

Zincirleme yönlendirme, bir URL'nin başka bir URL'ye, onun da üçüncü bir URL'ye yönlendirilmesidir (A → B → C). Bu durum genellikle zaman içinde, farklı URL değişikliklerinin üst üste eklenmesiyle kazara oluşur.

Zincirleme yönlendirmenin sorunları:

• Sayfa yükleme hızını düşürür. Her yönlendirme adımı, tarayıcının yeni bir HTTP isteği yapmasını gerektirir; bu da gecikme ekler.
• Link gücü aktarımını zayıflatabilir. Her ek adımda otorite sinyalinin bir miktar zayıfladığı düşünülür.
• Tarama bütçesini boşa harcar. Googlebot, uzun bir zincirin sonundaki asıl sayfaya ulaşana kadar gereksiz istekler yapmak zorunda kalır.
• Çok uzun zincirlerde bot takibi durabilir. Belirli bir adım sayısından sonra bazı botlar zinciri takip etmeyi bırakabilir.

Çözüm basittir: Periyodik olarak sitenizdeki yönlendirmeleri denetleyin ve zincirleri doğrudan A'dan C'ye biçiminde kısaltın. Özellikle birkaç kez yeniden yapılandırılmış eski siteler için bu denetim genellikle şaşırtıcı sayıda zincir ortaya çıkarır.

İpucu: Yönlendirme zincirleri genellikle 404 hatalarıyla aynı kökten gelir — kötü yönetilen URL değişiklikleri. İki sorunu birlikte ele almak isterseniz 404 hatası çözümü yazımıza göz atabilirsiniz.

Sık Yapılan Yönlendirme Hataları

• Kalıcı değişikliklerde 302 kullanmak. En sık yapılan hatalardan biri; birçok CMS ve eklenti varsayılan olarak 302 önerir, bilinçli olarak 301'e çevirmeniz gerekebilir.
• Tüm sayfaları ana sayfaya yönlendirmek. Bir sayfa kaldırıldığında onu doğrudan ana sayfaya değil, en yakın ilgili içeriğe yönlendirmek hem kullanıcı hem SEO açısından daha doğrudur.
• Yönlendirme döngüsü (redirect loop) oluşturmak. A sayfası B'ye, B sayfası tekrar A'ya yönlendirildiğinde tarayıcı sonsuz döngüye girer ve hata verir.
• İç bağlantıları güncellememek. Bir sayfayı yönlendirdikten sonra, sitenizin içindeki eski URL'ye giden bağlantıları da yeni adrese güncellemeyi unutmayın; bu bağlantıları düzenli taramak için kırık link bulma sürecini alışkanlık hâline getirin. Yönlendirme bir güvenlik ağıdır, birincil çözüm değildir.
• Yönlendirmeleri hiç test etmemek. Özellikle toplu URL değişikliklerinde, birkaç örnek URL'yi elle kontrol ederek yönlendirmenin doğru hedefe gittiğinden emin olun.

Yönlendirme Kontrol Listesi

Toplu bir URL değişikliği veya site taşıma öncesinde şu maddeleri kontrol edin:

• Her eski URL için doğru hedefe giden bir 301 kuralı tanımlandı mı?
• Yönlendirmeler zincirleme değil, doğrudan nihai hedefe mi gidiyor?
• Geçici olması gereken hiçbir durum yanlışlıkla 301 ile "kalıcı" işaretlenmedi mi?
• Sitenizin içindeki dahili bağlantılar (menü, footer, içerik içi linkler) yeni URL'lere güncellendi mi?
• Yönlendirmeler .htaccess veya Nginx yapılandırmasına eklendikten sonra birkaç örnek URL elle test edildi mi?
• Search Console'da eski URL'lerin "301 yönlendirme" olarak işaretlendiği doğrulandı mı?

Sıkça Sorulan Sorular

301 yönlendirme sıralamamı düşürür mü?

Doğru uygulandığında hayır; aksine sıralamayı korumanın standart yoludur. Sorun yaratan durum, yönlendirmenin hiç yapılmaması (404 hatası) ya da yanlış hedefe yönlendirilmesidir.

301 yönlendirme sonrası eski URL ne kadar sürede indeksten düşer?

Bu süre siteden siteye değişir; genellikle birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir. Google Search Console'daki URL denetleme aracıyla süreci takip edebilirsiniz.

Bir sayfayı geçici olarak kaldırıyorsam ne kullanmalıyım?

302 yönlendirme kullanmalısınız; böylece Google orijinal URL'yi indekste tutar ve siz sayfayı geri getirdiğinizde eski sıralama sinyalleri korunmuş olur.

Yönlendirmeleri kim/nasıl uygular?

Çoğu modern CMS (WordPress dahil) yönlendirme eklentileri üzerinden panelden kolayca yönetilebilir. Sunucu düzeyinde kontrol istiyorsanız Apache için .htaccess, Nginx için sunucu yapılandırma dosyası üzerinden uygulanır — bu genellikle bir geliştirici veya hosting desteği gerektirir.

Kaç tane yönlendirme zinciri olması sorun sayılır?

Genel kural olarak tek bir adımdan (A'dan B'ye) fazlasına çıkmamaya çalışın. İki adımlık bir zincir bazen kaçınılmaz olabilir, ama üç veya daha fazla adımlı zincirler mutlaka düzeltilmelidir.

Sonuç

301 ve 302 yönlendirme arasındaki fark küçük bir sayı farkı gibi görünse de, arama motorlarının sayfanızı nasıl değerlendirdiği üzerinde büyük etkisi vardır. Kalıcı değişikliklerde 301, geçici durumlarda 302 kullanmak; zincirleme yönlendirmelerden kaçınmak ve yönlendirmelerinizi düzenli test etmek, yıllar içinde biriken SEO değerinizi korumanın en temel yollarından biridir.

Sitenizdeki yönlendirmelerin doğru yapılandırılıp yapılandırılmadığını, zincir veya döngü olup olmadığını görmek için SeoPulse'un ücretsiz analizini deneyebilirsiniz; teknik taramamız bu tür sorunları otomatik olarak tespit eder.